فاصله است « 1 » . ملا صدرا در جواب از اشكالات وجود ذهني و ظهور ظلّى بطور مفصل بنابر مشرب خود و قوم « حكما » كه صورت ذهني و علم را عرض ميدانند بحث كرده و جواب داده است . و قد ذكر في هذه المسألة قول الفصل و حققها بما لا مزيد عليه . شاهد سوم : [ در اشاره به واجب الوجوب ] شاهد سوم اين مشهد « في الإشارة إلى واجب الوجود و ما يليق بجلاله و مرتبته و ان ايّة وحدة تخصّه و ايّة نعوت تخصّه » . اين شاهد مشتمل بر اشراقاتى است : « اشراق أول » در اثبات وجود غنى و بىنياز مبدء المبادى و حق أول است . ملا صدرا در اين اشراق وجود را تقسيم بوجود مستقلّ غيرقائم به غير و وجود فقير و قائم به غير نموده و ماهيت را باعتبار اعتباريّت صالح از براي علّيّت و معلوليّت ندانسته و متعلق به غير و مبدء تعلق و مقوّم غيرو بالجمله عليت و معلوليت را در سنخ وجود قرار داده و روى اين تقسيم در مراتب اكوان و أعيان وجودي مستقل و قائم بذات اثبات كرده است . اين برهان را در كتاب مشاعر و أسفار و ساير كتب خود نيز ذكر كرده است ( ص 36 ، 37 ، 38 ) . در « اشراق دوم » با برهان خاص اثبات كرده است كه حق‌تعالى و مبدء وجود بايد جامع جميع نشئآت و فعليّات باشد . وجود جامع نشئآت چون صرف است تعدّد و تكثّر در أو راه ندارد لذا مستند جميع خيرات و مبدء جميع كمالات است . در قرآن مجيد اشاراتى بدين موضوع موجود است مانند : « و ان من شئ الّا و عندنا خزائنه و ما ننزّله الا به قدر معلوم » .

--> ( 1 ) - مباحث وجود ذهني از ص 24 تا ص 35 ، اين كتابست .